Blog, marketing

«No i co ty tam takiego masz w tej swojej Polsce czy Szwecji, czego ja tutaj nie mam?» — pyta mnie pewien stary przyjaciel na Białorusi. — «No może oprócz tego, że generalnie tam się zarabia trochę więcej i pracuje się mniej. Chociaż i u nas też można dobrze zarobić, jak się ma głowę na karku.» (Dodam, że kolega ów stracił pracę 3 miesiące temu i ciągle bezskutecznie jej szuka.)

«Cóż, to fakt — więcej zarabiam; kupuje dobrą żywność; sporo podróżuje; widzę więcej uśmiechających się twarzy, niż ty w Mińsku; mam dłuższy urlop. Ciężko to ująć w parę zdań, najlepiej, żebyś sam to zobaczył; żebyś sam to mógł przeżyć i poczuć,» — odpowiadam.

«Przestań, to wszystko jest i u nas. Życie za granicą nie ma sensu» — definitywnie podsumowuje mój przyjaciel.

Ostatnio sporo myślałem na ten temat. Przecież muszę mieć odpowiedź na to pytanie chociażby dla samego siebie! Bo inaczej faktycznie się okaże że ta cała «zagraniczna» walka była kompletnie bez sensu. Nie szczycę się zbytnio inteligencją, więc, myślenie nad tym zajęło mi prawie miesiąc. Ale mam to co szukałem. Chodzi o wybór.

Im bardziej zamożny jest kraj, tym większy wybór mają jego obywatele. Chodzi o każdą, dosłownie każdą płaszczyznę życia. Od podstawowych: jedzenia, ubrania, transportu, pracy itd. Do zapotrzebowań «wysokiej klasy»: samorealizacji, akceptacji przez społeczeństwo, twórczości, edukacji...

Urodziłem się w ZSSR, pamiętam jeszcze czasy komunizmu. Pamiętam jak mama kupiła mi zimową kurtkę jakiegoś różowego koloru. Może dziewczęca, może chłopięca, takie niewiadomo co. Ale ni ona, ni ja nie mieliśmy wyboru. Ona kupiła tylko to co było w sklepie i na co było ją stać. Ja musiałem ją nakładać, gdyż nie miałem nic po za nią. Poszedłem na studia, na które miałem szansę się dostać (ciotka po znajomości załatwiła skierowanie). Miałem pracować tylko tam gdzie mnie skierują po nauce; miałem zasadzać ziemniaki na ogródku, bo brakowało na jedzenie; miałem jeździć autobusem lub rowerem gdyż nie stać nas było na nic więcej. I tak ze wszystkim i codziennie. Bez wyjątków i bez dni wolnych.

Kraj rozwinięty daje to słodką, lekką, ledwo wyczuwalną, ależ bardzo istotną możliwość wyboru. Zabierz to prawo i człowiek się zmieni nie do poznania. Zostanie tylko szkielet, ciało, które będzie się poruszać wyznaczonymi korytarzami.

Polska jest 20–30 lat do przodu w porównaniu do Białorusi. Szwecja — kolejne 20 przed Polską. Tak to widzę.

Ale nasuwa się kolejne ciekawe pytanie: «Czy, mając wybór, ludzie są bardziej szczęśliwe? Czują go? Doceniają?»